Surabaya, 31 Juli 2026
Pernah krungu kanca ngomong "makan sak itik wae" utawa "ngerti sak itik"? Apa kuwi tegese? Kok bahasane aneh ya? Tenang, sampeyan ora dhewekan. Akeh wong sing bingung karo ungkapan-ungkapan basa Jawa sing siji iki.
Nyuwun sewu, artikel iki bakal ngulas tuntas babagan arti "sak itik" lan ungkapan basa Jawa liyane sing sering banget digunakake ing obrolan sehari-hari, tapi jarang dingerteni tegese sing bener.
Yuk, disimak bareng-bareng!
 |
Basa Jawa tetep lestari liwat obrolan sehari-hari ing masyarakat. (Foto: Ilustrasi) |
Apa Kuwi "Sak Itik"?
"Sak itik" (basa Jawa krama: sakedhik, ngoko: sethithik) kuwi tegese sedhikit utawa sithik. Tembung iki asale saka tembung "sa-" (siji/satu) lan "thithik" (dikit/sedikit).
Dadi, yen ana wong ngomong:
- "Mangan sak itik wae" = Mangan sedhikit wae
- "Ngerti sak itik" = Ngerti sedhikit
- "Duitku sak itik" = Duitku sedhikit
Gampang ta?
Kenapa Basa Jawa Penting Dijaga?
Saiki akeh banget generasi mudha sing wis mulai ninggalake basa Jawa. Malu? Ora pede? Utawa emang ora bisa?
Padahal, basa Jawa kuwi nduweni nilai filosofis sing jero. Basa iki ora mung alat komunikasi, tapi uga cara ngajeni wong liya, njaga kesopanan, lan nguri-uri budaya leluhur.
Yen dudu kita sing njaga, sapa meneh?
Ungkapan Basa Jawa Liyane sing Wajib Dingerteni
Ora mung "sak itik", akeh banget ungkapan basa Jawa sing unik lan menarik. Iki dia sawetara conto:
1. "Sak Kawan"
Tegese: sakawan/sewolu (tergantung konteks)
Conto: "Regane sak kawan" = Regane murah banget
2. "Wes Dadi"
Tegese: wis dadi/sudah jadi
Conto: "Tugasmu wes dadi?" = Tugasmu wis rampung?
3. "Lha Wong"
Tegese: lha wong (ekspresi kaget/kesal)
Conto: "Lha wong aku wis ngomong mau!" = Lah aku wis ngomong tau!
4. "Piye Kabare?"
Tegese: piye kabare/bagaimana kabarnya
Conto: "Piye kabare, sehat?" = Piye kabare, sehat ta?
5. "Aja Sembarangan"
Tegese: aja sembarangan/jangan sembarangan
Conto: "Mangan aja sembarangan" = Mangan aja sembarangan
Tips Sinau Basa Jawa kanggo Pemula
 |
| Sinau basa Jawa ora tau telat. Generasi mudha duwe peran penting njaga budaya leluhur lewat cara yang kekinian. (Foto: Ilustrasi) |
Yen sampeyan isih awam karo basa Jawa, iki sawetara tips sing bisa dicoba:
✅ Dengarkan obrolan wong Jawa - Nonton film utawa dengerke podcast basa Jawa
✅ Praktekake saben dina - Ora usah isin salah, sing penting wani nyoba
✅ Gunakake media sosial - Follow akun-akun sing ngajarke basa Jawa
✅ Takokna marang wong tuwa - Wong tuwa utawa simbah kuwi sumber ilmu sing paling apik
✅ Praktekake saben dina - Ora usah isin salah, sing penting wani nyoba
✅ Gunakake media sosial - Follow akun-akun sing ngajarke basa Jawa
✅ Takokna marang wong tuwa - Wong tuwa utawa simbah kuwi sumber ilmu sing paling apik
Kesimpulan
"Sak itik" kuwi mung siji conto saka akeh banget kekayaan basa Jawa. Ungkapan-ungkapan iki nduweni makna sing jero lan dadi bagéan saka identitas budaya kita.
Ayo, dilestarikake! Aja nganti basa Jawa ilang ditelan jaman. Dimulai saka sinau tembung-tembung sederhana kaya "sak itik", terus dikembangake.
Monggo, dipraktekake! 🙏
Ajakan Bertindak
Pernah krungu ungkapan basa Jawa liyane sing unik? Utawa duwe pertanyaan babagan arti tembung tartamtu? Tulisen ing kolom komentar ngisor iki, ya! Ayo padha sinau bareng!
